Dagane..

Så var det atter ei ny veke, med nye muligheter. Eg bør oppdatere bloggen min, men veit ikkje heilt kva eg skal skrive. Så derfor kjem det ei oppdagering på kva eg har gjort dei siste dagane.

På torsdag kjøpte vi mobiltelefon. Ikkje trekk forhasta sluttnader ut frå det – eg har ikkje noko nummer enda. Det kjem med tida får eg håpe… Kjøpet foregjekk på kvelden, så kontoret der vi skulle søke om sim-kort i, var stengd. Difor blei vi invitert på restaurant i staden for, for å drikke ein kopp med te. Mannen som var med oss – Andy – er den tekniske, som har peiling på telefoner og sånt, så han var hyra inn for anledninga. Teen kom, vi drakk og kosa oss. Vi kom inn på eitt eller anna med mat, og det heile enda med at vi fekk bestilt mat – måmå. Det er ein fantastisk rett med kjøt, lauk og krydder pakka inn i mjøl- og vassdeig. Høyrest kanskje ikkje så godt ut, men sleng på litt saus (gjerne med chili), så er det nydeleg! Andy måtte dessverre gå, men eg, Kristin og Marianne sat att og åt. Først eitt fat, så to fat til! Dama som hadde laga dei var veldig fornøgd i etterkant i alle fall…

Fredag var vi ein tur oppom ei ledertrening som hadde vore den veka, og fekk med oss slutten av kurset OG middag. Det var ris, daal, curry og kylling. STERKT!!! Men utruleg godt.. Elles gjekk dagen for det meste til å skrive andakt til laurdagen. (folka på biletet har nettop fullført eit kurs i lederskap. Tenk om eg hadde forstått nepali, så kunne eg og lært noko av det!)

Laurdag starta ikkje veldig bra. Eg og Marianne las gjennom andakta vi skulle ha på gudstenesta, og vi hadde ikkje meir enn 10 MINUTT!! Det var rett før tårane kom. Vi fann ut at det ikkje var så mykje vi kunne gjere med den saken, så vi bestemte oss for å sleppe litt taket i manus, og prate sjølv. I tillegg ba vi om at ting måtte gå betre enn då vi øvde. Vel framme i Bhaktapur møtte Nishan (vår nye venn) oss, og vi gjekk i lag til kyrkja. Det er eigentleg bare eit rom over ei leilighet, men ei utruleg god stemning. Vi trudde ikkje andakta vår skulle oversettast til nepali, så då vi fekk vite at det skulle ho, var det bare fryd og glede. Gudstenesta starta med 45 minutt lovsong, før det var vår tur. Eg trur nervane var synlege i mils omkrins, eg kjende magen min forholdsvis godt, ville eigentleg bare gøyme meg under eit teppe. Men – andakta gjekk BRA!! 30 minutt gjekk som ein leik, og folk kom bort etterpå og skraut av det vi hadde sagt, at det utfordra og var bra (eg vil ikkje vurdere ei gong om det bare var for å vere høflege dei sa det. Eg tar det som positivt…)! Resten av dagen gjekk vi rundt i lag med Nishan og kompisen hans. Vi var rundt over alt, såg mykje rart og mindre rart. Mellom anna var vi opp til eit hindu-tempel, det var veldig rart å vere der. Eg hadde ei uro inni meg medan vi var der inne, mange gudar, raud tikka, blomar og bjøller over alt. Letta var eg i alle fall då eg kom ut at! Vi møtte på mange kristne ungdomar, og i lag gjekk vi til ein stad der det er veldig skittent og lukter fælt. Alle desse ungdomane sette i gang å feie og rydde den plassen, noko som er arbeid for dei kastelause. Mange kom bort og lurte på kvifor dei gjorde det, og på den måten fekk ungdomane fortald om Guds kjærleik og korleis dei prøvde å vise det i praksis. Sterkt! Folk blei interesserte i å komme til kyrkje og alt, så dette er noko som kan overførast til Noreg, om enn i ei litt anna form kanskje…

Seinare på kvelden var vi ute og åt, måmå igjen.. Denne gonga med ein annan saus, så litt variasjon var det! To jenter og to gutar ute og et i lag, seier ikkje meir… Laurdagen var alt i alt veldig god!

Søndag var vi på internasjonal gudsteneste! Det var godt å sjå andre folk som ikkje er frå Nepal, ikkje at det er noko gale med dei, eg digger nepalesere, men då det kom nordmenn bort, var dagen heilt topp! Vi fekk prate norsk med andre enn oss på teamet, og fekk mange idear og tips om ting som kan gjerast/etast i Kathmandu. Eg sat og åt, i hovudstaden i Nepal, og prata med ei frå Kristiansand OM Bykle! Det var ei merkeleg oppleving!

Måndag skjedde det ikkje så mykje, eg var åleine heime. Det var godt og nødvendig.

Tysdag (i dag) har vi vore på Durbar Square. Det er ein gammal del av Bhaktapur, med mange tempel og fullt av turistar. Det var moro, eg følte meg som ein turist. Husa var fine, mykje utskjæringar og det heile. Ein ny hindu-festival starta i dag, lysfestival, så nå har eg heilt julestemning her. Over alt rundt oss er det blinkande og mangefarga lyspærer, i tillegg til at folk skyt med kraftige kinaputter…

Eg kunne fortsatt i ein evighet, men eg trur dette er alt for langt allereie, så det får bli neste gang!

Forklaring til bileta: øvste: Studentar som er ferdig med eit vekeskurs innan lederskap. Mannen til høgre er sjefen vår, KP. Nr. 2: eit tempel vi var opp til på laurdag. Rart å sjå korleis tempel er på ordentleg! Nr. 3: Nishan og kompisen er med og rydder/feier gata. Nr. 4: Føtter blir både såre og skitne etter ein dag i tåsko på ikkje reine vegar! Durbar Square. Nr. 5: Nishan, Kristin, Sigrun, Raadha og Marianne nyt fersk kokosnøtt i Durbar Square. Nam! Nr. 6: Durbar Square.

Ut på tur..

I går var vi på tur. Ikkje så langt, men det var som å komme til ei anna verd. Staden er Baktapur, som er ein av tre delar av Kathmandu. Ein av dei vi har fått kontakt med her, kjem frå Baktapur, og dei inviterte oss til å vere med på rishaustinga. Så sagt så gjort. Det var utruleg gøy! For det første kom vi oss vekk frå eksos og trafikkbråk for ei stakkar stund, for det andre fekk vi sjå natur/jorder. Rett og slett fantastisk!!!

Dagen førte til at eg har fått meir innsikt i alt arbeidet det faktisk er å dyrke ris. Rundt 15 personar var i full sving heile dagen, og ensa ikkje den heilt blå himmelen, den steikande sola og dei 26 gradane som førte til at eg er meir ei tomat enn eg er eit menneske i dag… Eg fekk til og med vere med på å kutte ris, det var moro, reiskapen var stuttorv, og folk sto med ryggen bøygd heile dagen lang. At dei gamle i Nepal har krokete rygg forstår eg bare betre og betre!
Så: korleis er det vi får ris på bordet vårt til middag? Jo. Først blir risplantene kutta (vel og merke etter at dei er sådd og har grodd i tre-fire månadar) og lagt i passe store haugar. Deretter blir dei bært over til ei slags maskin som ein må trø på heile tida for at ho skal virke. Der blir plantene lagt inntil, riskorna blir skrelt av og dett ned på bakken på andre sida. Der står det nokre folk som tek det som dett ned opp i ”siler” og hiv risen opp i lufta. Då bles støv og strå vekk, berre risen blir liggande att på bakken rett under. Risen har eit skal utanpå, og blir liggande å tørke ei stund, før den blir frakta til ein ”fabrikk” som tek av skalet. Stråa som blir att, blir lagt på bakken til tørk. Etter ei stund blir det bert opp att til huset, der det blir til mat for dyra, som oftast geit og ku. Det er det einaste av prosessen som ikkje blir gjort for hand/med menneskekraft, alt anna inneber rå muskelkraft! Det var som sagt ingen maskiner med på prosessen, vi fekk forklart at det var på grunn av landskapet. Eg forstår det godt, å få store maskiner inn på dei små platåa er umuleg, og eg trur det handlar litt om å drive tradisjonelt også. Det var som å komme 60 år tilbake i tid fann vi ut. Å få lov til å vere med å oppleve dette var heilt utruleg, og eg er veldig takknemleg for det.

Vi gjekk oss ein tur rundt for å sjå på området. Det var nydeleg der, mykje frisk luft og stillhet. Det var det beste trur eg.. Vi prata om laust og fast med kompisen vår, og det heile endte med at eg og Marianne skal halde tale på gudstenesta der på laurdag. Gubban, korleis kjem det til å gå? Den skulle ikkje vare så lenge, bare 30-45 minutt. Viss det blei så mykje lenger kom det til å bli kjedeleg meinte folk. Eg nikka og smilte, men inni meg vaks panikken. ”Bare” ein halv time! Og eg som ikkje har prata så lenge samanhengande som tale før.. SKUMMELT! På det noverande tidspunktet er eg virkelig nervøs, men eg håper det går bra. Vi er to som skal prate men tre som står der oppe, for Gud vil vere med oss. Takk og pris for det!!

Litt av grunnen til at eg reiste til Nepal var at eg ville bli utfordra, og det har eg blitt nå kan eg kanskje seie!!

Bilete kjem forresten ei anna gong. Nå har eg krangla med internetten i 20 minutt, men vi er fortsatt ikkje vener..

Mitt skip er lasta med...

...brødskive med leverpostei og agurk, eventuelt makrell i tomat
...stillhet
...tur ut i naturen, der det ikkje er bilar, menneske og eksos

Bortsett frå det er livet godt. Litt bivirkninger etter geiteinnvoller har det vore, men ikkje så gale, og nå er vi oppe og gå igjen så det er ingen ting å klage på! Sjefen vår kom heim att for eit par dagar sidan, så nå håper eg på at vi kan begynne å arbeide snart. Språkundervisninga vår startar visst i morgo (søndag), eg håper det blir bra, og at vi kan lære mykje av det.

Det er tydeleg at vi begynner å komme inn i ei vane her. Eit heilt sjølvsagt spørsmål kvar dag, er "veit du når straumen er borte i dag?". Rasjoneringar er kult det, og det er kos å ikkje ha straum på kvelden. Då er det stupmørkt ute, og inne sit vi med stearinlys... Lys er bra, alt blir veldig koseleg av levande lys på bordet...

Ein annan ting som vi er vande med, er å komme til ferdig mat kvar dag. Vi har ikkje gass til steikeplata vår, så det er familien vi "bur" hos som lager klar nepalsk mat kvar dag. I morgo skal vi visst få gass til plata, så da er det slutt på luksuslivet, då må vi lage vår eigen mat... Satser på det skal gå bra, første ting ut å lage er PANNEBRØD, med mykje grovt mjøl. Viss vi finn gjær i butikken vel å merke.

Den seiste veka har det vore noko gale med vasstilførselen i huset, så det har vore litt lite vatn her. Ikkje noka katastrofe sidan det ikkje er det vatnet vi drikk likevel, men det har f.eks. vore vanskeleg å få dradd ned i do... Dusjing har det og vore heller lite av i det siste, så då alle tre jentene hadde fått dusja i går (for første gang på 6 dagar), var det bare smil å sjå så langt augo rakk. Små detaljer er ting ein legg meir merke til når ein ikkje har tilgang på det, sånn som å dusje, frisk luft og andre slike ting...

Uansett, dette var eigentleg bare eit innlegg for å fortelje at eg framleis lever, og det ganske bra og! Bare dumt at grovbrød ville blitt så tørt i posten frå Noreg og hit...

Eit glimt frå dagen i går.

Vi var på besøk hos søstera til ho vi bur hos, og skulle få mat der. Vi satt oss ned, og inn kom det fem fat med mat: Eit med ei krydderblanding som smakte nesten pepperkakedeig, to med nokre rosa puffegreier som smakte litt såpe, og noko midt i mellom flatbrød og tortillaskjell men søtt, og dei to siste var med noko som smaker som raspa reddik med bitter saus og curry, og kjøtt. Vi begynte å ete, og prøvde å smile og vere høflige. Prøvde i alle fall! Eg prøvde ein bit av det eg til då trudde var kjøtt. Det var seigt, hadde konsistens som ekkelt "godt og blandet"-godteri, smakte mindre godt. Eg klarte å få tygd opp den biten eg hadde tatt, og svelgt den. Yess da tenkte eg, ikkje meir av det i alle fall! Vi åt opp nesten resten av det andre på fata, men orka ikkje meir av "kjøttet", som vi då hadde fått vite var GEITEINNVOLLER!

Så kom Maya - ho vi bur hos - og sa (litt strengt) at vi måtte ete opp alt. Skrekk og gru, det var MYKJE "kjøtt" att!!! Eg åt og åt og åt, ca. halvparten av innvollane, medan dei andre to delte på den andre halvparten. Takk mamma og pappa for "litt av kvart"-regelen, der eg har lært å stappe ned mat eg ikkje liker! Den hjalp i alle fall meg til å ete opp "maten". Eg klarte ikkje å la vere å brekke meg, det var så ekkelt at det ikkje kan beskrivast med ord, alt anna eg har ete i livet mitt har vore betre. Til slutt hadde vi klart å ete opp all maten, og var passeleg mette alle tre. Då fann vi ut at dette bare var forretten!

"Nå er det mat" fekk vi høyre, og gjekk inn i neste rommet, der det var pådekt på golvet. Denne familien er hinduar, så dei er midt i høgtida, og hadde laga høgtidsmat, dvs mange ulike rettar til ris. Vi fekk: ris, soppblanding, bambusspirer, blomkålcurry, meir av det reddikbitreliknandetingen, ei søt, tjukk suppe, tomatchiliblanding, daal, eit suppelignament som kom i ei skål for seg sjølv. I tillegg fekk vi litt geiteKJØT (takk og lov for at det var kjøt) og ein liten bit fisk. Eg var begynnande mett frå før, men starta med godt mot fordi det ikkje var så mykje av kvar ting på fatet. Vi åt, sa "mitocha" - godt, og åt litt til. Då det begynte å bli tomt på tallerkenen, og eg for alvor begynte å kjenne mettheten senke seg over magen min, kom dei med EI OMGANG TIL!!! Grøss og gru. Eg åt, åt, åt, åt, åt og åt, til slutt gjekk det bare ned på trass. Magen var full, dessertmagen var full, halsen var full og enda hadde eg eit halvt fat att med mat!! Til slutt klarte eg å få ned all maten, då var eg ikkje så lite stolt av meg sjølv, og passe grusomt stappmett. Det overgår alt eg har kjent før, ingen tvil om det! Etter mat fekk vi ein kopp te, og den var det bare så vidt eg fekk ned. Hadde eg lukka opp munnen er eg sikker på at alle som hadde villa hadde kunna sjå maten eg hadde ete. Men men.
Resultatet av gårsdagens besøk er at eg fortsatt er mett, 22 timer seinare, og gravid i 13. månad ut frå storleiken på magen... Eg trur magesekken min har hatt eit døgn fullt av nye inntrykk å fordøye, bokstaveleg talt!

Men - eg har ete geiteinnvoller, det var eigentleg poenget med heile historia, og det anbefalast IKKJE!

Njusn fråmm Nepal

(Dette blogginnlegget skreiv eg på fredag, men internettet her har vore heilt ute av stand i det siste. Derfor kjem innlegget i dag, men les det som fredag...Bilete=uaktuelt pga. klikkesannsynet til nettet her.)

I dag har vi tre jentene vore ut på tur. Åleine. Stas. Målet var den danske ambassaden, der vi skulle søke om utvida visum. For å komme oss dit måtte vi komme oss til ein annan del av byen, til bydelen Kathmandu. Vi bur i delen Lalitpur, som er ein ”utkant”. For å komme oss til ambassaden tok vi først ein lokal buss, så drosje ei stund. Etter at sjåføren hadde surra rundt ei god stund, fann vi fram til slutt. Der fekk vi vite at for å få visum kan vi ikkje gå på ambassaden, men vi må til Nepalske immigrantmyndigheter eller noko. Takk skal du ha, dama på den norske ambassaden, som sendte oss hit! Men, det er ingen ting å sippe for, vi fekk kart med vegskildring, adresse og telefonnummer, og prøver igjen på søndag eller måndag. Då har nemleg kontoret opna etter ferie att. Viss vi faktisk hadde kunna fått visum på ambassaden hadde det ikkje funka likevel, vi må ta ut pengar først nemleg… Det var – uansett vellykka resultat eller ikkje – godt med ein tur ut i dag, for å sjå litt nye stader. På veg tilbake tok vi buss heile vegen, vi bytta til og med buss. Eg var vel kanskje litt stolt over at vi fekk det til.. Nepalsk rutebuss anbefalast for dei som kjem til Nepal, det er ei oppleving!

Ut frå kva eg kanskje har forstått, er finanskrisa det o store temaet i Noreg for tida. For ei lykke at eg er i Nepal da! Eg takler ikkje sånn masing om det same heile tida, og her er det velsigna tomt for krisemaksimering av ting som sikkert kan gå veldig gale. I alle fall ut frå det eg forstår av det som blir sagt og gjort. Eg trur eg har nemnd det før, i Nepal er det ei stor, hinduistisk høgtid denne månaden. Dei tre siste dagane no, har vore dei mest heilage dagane av dei alle. Det betyr at ein del av butikkane faktisk var stengd, spesielt i går! Til og med småbuene i området rundt her var låst og stengd i går, og trafikken på vegen var i alle fall halvert! Sjefen vår er framleis på leir ein annan stad, så vi prøver å finne på noko å gjere sjølv. Ein av favoritthobbyane våre er å spionere på naboen. Dei har ein husgud og eit altar som er nærast mura inn i murveggen som går rundt huset. Vi har observert til tider ganske hektisk aktivitet rundt den guden, med ofringar, røykelse, mykje raudfarge, og plassering av tikka i panna til kvarandre. Litt av det same kan eg sjå i dei andre husa rundt her, det er tydeleg at hinduisme er den største religionen her! På nyheitene er det heller ikkje snakk om børskrakk og krise i verda, men om korleis festivalen har gått sin gang frå dag til dag. I forgårs blei ei tre år gammal jente utnemnd til gud, til stor jubel blant folk flest. Denne jenta skal vere gud fram til ho kjem i puberteten, då har den guddommelege krafta flytta ut av henne. Onsdag var og dagen for dei største ofringane, der det blei smurd blod på alt av kjøretøy, og alt av bussar, taxiar, mopedar og personbilar blei pynta opp. Kreppapir, blomekransar, røykelse og måling var noko av det som blei brukt. Eg ser veldig tydeleg at hinduismen er ein religion der ein må prestere heile tida, der mykje pengar, tid og krefter blir brukt til å gjere gudane fornøgde. Eg er glad eg kjenner til kristendomen og Gud, der eg ikkje treng å prestere for å bli elska og godkjend, men der eg kan vere akkurat den eg er!!!

Heime i Nepal

Med dette ønsker eg velkommen til vår flotte bustad. Leiligheta består av: Eit bad som er ferdig om eit par veker

Eit kjøkken som vi skal begynne å bruke når vi får gass til kokeplata

(eg håper dere legg merke til klesvasken som heng i taket, vi hadde vaskedag i dag, og fekk ut litt vond flylukt mm. av kleda våre! Kledane er vaska for hand, det var koseleg å sitte rundt balja og gnikke på kleda!! Anbefalast til dei som vil ha det sosialt medan dei jobber..)Ei stue, der Marianne søvOg, sjølvsagt soveromet til Kristin og meg

I dag var vi på den norske ambassaden i byen for å registrere at vi skal vere her ei stund. Etter litt om og men fann taxisjåføren fram, og vi kom til eit stort, nytt hus med to tjukke porter og x antal vakter utanfor. Det var rart å stå utanfor eit hus der det stod "Den norske ambassade", med flagg og det heile. Litt skuff var det at vi bare møtte på nepalske folk, vi håpte på å få snakke norsk. Trøysta var at skjemaet vi fylte ut var på norsk, så ting ordna seg fint. Nå veit i alle fall norske myndigheter at vi er her! I tillegg har vi labba rundt i Kathmandu litt i dag, eigentleg bare langs eit forthaug som vi visste kvar førte til, men men. Det var litt gøy å vite at vi er tre norske jenter på 18-19 år, og vi gjekk aleine rundt!

Vi var faktisk i byen i går og, i lag med Maja, kona i huset her. Vi fekk ut pengar, og litt kjøkkenutstyr blei kjøpt inn. Turen gjekk ikkje heilt uten traumatiske hendingar, minibanken SLUKTE kortet mitt. Gjett om eg kjende stressnivået stige då... Alt ordna seg etter 15 min venting, eg fekk kortet tilbake, og alt var bare fryd og gammen att.

Frå i morgo (tysdag) og tre dagar framover skal vi på møter i andre enden av byen. Det er eit arrengement som blir arrangera på tvers av kyrkjene i Kathmandu, og det er venta mellom 800 og 1000 menneske til alle møta. Talaren var visst fransk, så vi satser på at han prater engelsk, slik at det er mogleg å forstå det som blir sagt. Litt typisk viss han prater fransk!

Forresten regner det her nå, ganske pøs i ca 10 minutt. Plutseleg var alle folk og laushunder borte frå gata. Forstår ikkje det...

Visste du at....

Dusjar kan hoste? Det visste ikkje eg i alle fall, før eg fann ut at dusjen vår her har konstant bronkitt. Eg syns det er verkeleg morosamt, det gjev litt ekstra krydder til kvardagen når det ikkje er sikkert at all shampoen blir skylt ut…
Som eg satsar på at de forstår, har eg komme trygt fram til Nepal, og godt er det. Har faktisk vore her i to dagar, det er litt sprøtt å tenke på! Første døgnet her gjekk som i ei ørske, etter totalt 26 timer på reise med 5 timer søvn i løpet av to netter var eg passe trøtt. Det hindra oss ikkje frå å reise på leir første dagen. I Nepal – og antakeleg vis andre hinduistiske land – er det ein stor hinduistisk festival denne månaden. Laget i Nepal, NBCBS, arrangerar leir i løpet av den tida, leiren vi var med på var ein tredagars leir for studentar i og rundt Kathmandu. Det var ei oppleving å vere med på, alt var veldig forskjellig frå ein typisk lagsleir i Noreg. Musikken, lokala og møtet er ikkje til å samanlikne eigentleg. Eg rekner med at talen var bra, men kan ikkje innrømme at eg forstod mykje anna enn orda ”takk”, ”Jesus” og ”dere”. Men – då fekk eg i alle fall bekrefta at møtet var kristent om ikkje anna!
B-mennesket Sigrun må herved leggast på hylla, døgnrytmen her er litt annleis enn i Noreg nemleg. Opp ca. klokka 6, frukost halv sju og så begynner dagen. Det første møtet på leiren i går begynte klokka 7, og folk virka faktisk opplagte! Tar nok ei stund før eg er det så tidleg på dag… I dag er det laurdag, og vi spurde KP – sjefen (og han vi bur hos) vår om når det var frukost. Kjøkkenet vårt er ikkje oppe og gå heilt enda, i lag med badet, så vi et hos familien i etasjen under så lenge. I alle fall, svaret hans var at vi ikkje trengde å stå opp så tidleg, frukosten kunne vere litt sein sidan det var laurdag. Passa klokka åtte?? Jada! Var i alle fall 1.5 timer meir søvn:P
Framover blir det ikkje så mykje arbeid på oss, KP skal på div. leirar i andre delar av landet. Planen er difor å drive sjølvstudium i 12-14 dagar, og kanskje bli litt kjend med området rundt. Håper vi kan ta ut pengar i morgo, til å kjøpe vatn. Føler meg ikkje heilt OK med å måtte låne pengar av familien her til alt vatnet vi drikk. Filter har ikkje komme i hus enda, det held nemleg ikkje bare å koke vatnet!
Straumen blir kopla av i 1-4 timar kvar dag, for at ikkje forbruket i Kathmandu skal vere for høgt. Til vanleg er straumen borte på kvelden, så då tyr vi til stearinlys, ganske stemningsfullt! Klokka halv 7 er det svart ute, så då er det ikkje så mykje anna å gjere enn å vere inne, kanskje lese litt, eller bare prate. Til nå ser dette bra ut!!
Dette var bare eit lite glimt av korleis eg har det til nå i mitt nye ”heimland”, meir kjem seinare. Bilete kjem og, men internetten er ikkje så "sterk" eller noko, så eg får ikkje inn bilete enda.